આપણું ઉમરેઠ ( Since 2009 )

ચરોતરનો ઉંબરો..

રવીવાર / ખેતર (ફાર્મ)ની મુલાકાત…


આમ તો રવીવાર એટલે મારા માટે માત્રને માત્ર આરામનો દિવસ,પણ આ રવીવારે મિત્રની બહેનના લગ્ન હોવાથી બધા મિત્રો સાથે સરસ મજાનો દિવસ પસાર થયો..મિત્ર જય ગાંધીની બહેનના લગ્ન પ્રસંગે બધા મિત્રો ભેગા થયા હતા. બપોરે નવરાશના સમયે એક મિત્રએ ઉમરેઠ નજીક લીંગડા ગામે અન્ય એક મિત્ર હેમલ પટેલના ખેતર(ફાર્મ)ની મુલાકાત કરવા સુચન કર્યું. બધા જ મિત્રોએ ખેતર(ફાર્મ)ની મુલાકાત કરવાનો મિત્ર જય ભટ્ટનો પડતો બોલ ઝીલી લીધો અને સૌ મિત્રો ભેગા મળી ફાર્મ તરફ રવાના થયા. ઉમરેઠ થી માત્ર ૧૦ મિનિટના અંતરે આવેલ લીંગડાના મહાદેવ માર્ગ ઉપર મિત્ર હેમલ પટેલનું ખેતર છે ત્યાં પગદંડી થી આગળ વધ્યા, બપોરનો સમય હતો અને ગરમી ચરમસીમાએ હતી. જેવા અમે પગદંડી વટાવી હેમલના ખેતર સુધી પહોંચ્યા ત્યા, કેરીના વૃક્ષો(આંબો),ચીકુનું વૃક્ષ, અને કેળાનું ખેતર પણ હતું. વૃક્ષોથી ભરચક ખેતરના આ વિસ્તારમાં આવતા જ જાણે ગરમી ગાયબ થઈ ગઈ અને અનેરી ઠંડકતાનો અહેસાસ થયો. ભર બપોરે પણ ખેતરમાં જાણે સુરજદાદાની દાદાગીરી આ વૃક્ષો સામે ન ચાલતી હોય તેમ લાગ્યું.

(R TO L) હેમલ પટેલ , હિરેન શાહ, જય ભટ્ટ, હિરેન શાહ, દર્શન શાહ, પીન્ટુ પટેલ -

(R TO L) હેમલ પટેલ , હિરેન શાહ, જય ભટ્ટ, હિરેન શાહ, દર્શન શાહ, પીન્ટુ પટેલ -બે પટેલ વચ્ચે ચાર વાણિયા

કેળાના છોડ

કેળાના છોડ

ખેતરમાં ફરતા ફરતા કેળનું વાવેતર જોવા મળ્યું, કેળમાં ખુબજ નાના-નાના કેળા જોવા મળ્યા. નાના કેળા આકાર પામે તે પહેલા કેળ ઉપર એક ફુલ થાય છે, આ ફુલ મોટું થાય એટલે ફાટી જાય છે અને તેમાથી નાના કેળાની લુમ દેખાય છે જે સમય જતા જતા મોટ થઈ જાય છે. મિત્ર હેમલ પટેલે કેળાની ખેતિ અંગે વધુ માહિતી આપતા જણાવ્યું હતુ કે, કેળા ખેતિમાં સૌથી વધારે પાણી જોઈયે, દરેક કેળાનો કાંસકો (કાંસકો એટલે આપણે લુમ કહીયે છે તે) એક-બે મણનો હોય છે. સંપૂર્ણ રીતે કેળાનો પાક ઉતારવા માટે એક થી દોઢ વર્ષનો સમય થાય છે. મોટા ભાગે કેળાની ખેતિ ફાયદાકારક હોય છે, જવલ્લે જ કેળાના પાકમાં નુકશાન થાય છે.

કેળાના પાનની આપણા જેવા માણસોને સત્યનારાયણ દેવની કથાના સમયે વર્ષના વચલે દહાડે જરૂર પડે છે. હેમલ પટેલે જણાવ્યું હતુ કે અમે જ્યારે ખેતરમાં કેળાની ખેતી કરીયે છે, ત્યારે કેટલાય લોકો સત્યનારાયણ દેવની કથા માટે કેળાના પાના લેવા આવે છે, તેઓને અમે પાના તોડી આપીયે છે, આ પાના તોડતા સમયે ચિકનું પ્રવાહી પણ નિકળે છે આ પ્રવાહી કપડાને અડી ના જાય તે ખાસ ધ્યાન રાખવું પડે છે, તે ડાઘ નિકળતા બહૂ વાર પણ લાગે..! સાઊથ ઈન્ડિયામાં લોકો કેળાના પાનનો ઉપયોગ ડીશ તરીકે પણ કરે છે. આપણે જેમ સ્ટીલની ડીશમાં ભોજન લઈએ છે તેમ ત્યાં કેળાના પાન ઉપર ભોજન કરવાની પ્રથા છે. કો’ક વાર આ પ્રથા અપનાવવાનો મારો વિચાર છે..!

મિત્ર હેમલ પટેલના ખેતરમાં એક ચિકુનું વૃક્ષ પણ હતું, બદનસીબે વૃક્ષ ઉપર હજૂ ચિકુ આવ્યા ન હતા, મિત્ર હેમલ પટેલે જણાવ્યું કે, ચિકૂ થોડા સમય પહેલાજ ઉતારી લીધા હતા. ખેર બેટર લક નેક્સ્ટ ટાઈમ..! ખેતી વીશે વધુને વધુ જાણવાની ઈચ્છા થઈ એટલે મિત્ર હેમલને મેં પુછ્યું બધા વર્ષે ખેતીમાં સારો નફો જ મળે કે કો’ક વાર ઉંધા માથે પડાય..? ત્યારે તેને જણાવ્યું બધા વર્ષ સરખા નથી હોતા કોઈ વાર ખેતીમાં પાક માટે જેટલો ખર્ચો કર્યો હોય તેટલી પણ ઉપજ નથી મળતી. તમાકુંની ખેતિ પહેલા સારી હતી મોટા ભાગે નફો જ થત હતો પણ હવે તમાકુની ખેતી ઓછી કરી છે, જરૂરિયાત મુજબ થોડા પ્રમાણમાં જ તમાકુની ખેતિ કરીયે છે. તમાકુનો પાક સારો થાય પણ જો વહેપારી ઉચ્છેદીયો મળી જાય તો બધી મહેનત પાણીમાં જાય..! પણ પ્રમાણમાં એક-બે વર્ષ

હિરેન પી શાહ અને હિરેન કે.શાહ અમારા ઉત્સાહી મિત્રો

હિરેન પી શાહ અને હિરેન કે.શાહ અમારા ઉત્સાહી મિત્રો

સારા નિકળે એટલે રેશીયો બેસી જાય. કેળાના છોડ જોયા પછી આગળ ગયા ત્યા મોટા-મોટા વિશાળ આંબા હતા. આંબા.એટલે કેરીના વૃક્ષો, ઉભા ઉભા હાથ થી તોડી શકાય તેટલી નીચી શાખાઓ હતી અને અઢળક કેરીઓ ત્યાં લટકતી હતી. અમારા મિત્રોમાં સૌથી વધારે ઉત્સાહી બંન્ને હિરેન એક કેરીના વૃક્ષ ઉપર ચઢી ગયા અને સ્વભાવિક રીતે તેમને મેં કેમેરામાં કેદ પણ કરી દીધા. જોડે હેમલ પટેલ ઉભો હતો, એટલે કેરી તોડવાનું દુ-સહાસ ન કર્યું, આમ પણ જમી પરવારીને ગયા હતા એટલે ખાવાની કોઈની ઈચ્છા ન હતી. પણ આજે હેમલ પટેલનું ફાર્મ જોઈ ભવિષ્યમાં ફાર્મમાં સૌ મિત્રો ભેગા થઈ પરિવાર સાથે અડધો દિવસ વિતાવવાનું આયોજન કરીયે છે, જોઈયે હવે ક્યારે ફરી બધા મિત્રોને સાથે જ સમય ક્યારે મળે છે. એકંદરે ખેતરમાં રવીવારે પસાર કરેલા બે-ત્રણ કલાલ અવિસ્મરણીય હતા. જગતનો તાત “ખેડૂત” કેવી પરિસ્થિતીમાં ખેતી કરે છે, તેઓની આવક જાવક સંપૂર્ણ રીતે કૂદરત ઉપર નિર્ભર રહે છે, છતા પણ તેઓ સકારાત્મક અભિગમ રાખી ખેતિ કરતાજ રહે છે. હેમલ પટેલ ભણેલો ગણેલો હોવા છતા ખેતીમાં રચ્યો પચ્યો રહે છે તેથી કહી શકાય કે ખેતી મોટા ભાગે ખોટનો ધંધો તો નહી જ હોય…!

ખેતરમાં હરી-ફરી અંતે લીંગડામાં પંચમ વાટીકા નામની જગ્યા ઉપર ગયા. આ જગ્યા પણ સુંદર હતી ત્યાં પણ સરસ ગાર્ડનીંગ કરી એક મોટો શેઢ બાંધ્યો હતો, પાંચ-છ હિંચકા પણ ઠંડા પવનમાં હિચકે ઝુલવાની મઝા પડી. આ પંચમ વાટીકા માટે મિત્ર કલ્પેશ પાઠકે કહ્યું કે, અમારા લીંગડાના એક કાકાની આ જગ્યા છે, બધા માટે આ જગ્યા ખુલ્લી છે. લીંગડા ગામના લોકો નાના-મોટા પ્રસંગો પણ આ જગ્યાએ કરે છે, અને આ જગ્યાના માલિક તેઓ પાસે કોઈ ચાર્જ પણ વસુલ કરતા નથી. ખેરેખર ગામડામાં લોકોનું દિલ ખુબ જ મોટું હોય છે. ફરી ક્યારે ફાર્મની મુલાકાત કરવાનો મુડ છે જોઈયે ક્યારે ફરી મોકો મળે છે.

One response to “રવીવાર / ખેતર (ફાર્મ)ની મુલાકાત…

  1. ms0680 May 13, 2013 at 9:15 pm

    Good Reminder for our Younger days in Umreth, We used to go for this type of outing too.

    Like

નીચેના બોક્સમાં તમારી પ્રતિક્રીયા જણાવો...

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: